جليل عرفان منش
61
جغرافياى تاريخى هجرت امام رضا ( ع ) از مدينه تا مرو ( فارسي )
دارد و دو اتاق در انتهاى آنها است ، هر يك به ابعاد 5 / 3 * 5 متر و با اتاق ضربى آجرى . « 83 » بقعهء سوم امام رضا عليه السّلام سوّمين بقعهاى كه در خوزستان به نام امام رضا ديمى مشهور است در دزفول واقع شده است . اين بقعه در ضلع شرقى شهر دزفول ، نزديك ميدان بزرگ و نوسازى ، در كنار كورههاى آجرپزى كه هنوز هم تعدادى از آنها داير است واقع شده و اين كوى را محلهء جمشيدآباد مىخوانند . اين بقعه بناى آجرى سادهاى به طول و عرض تقريبى 5 / 6 * 10 متر با گنبدى مضرس دارد كه بقعهء امام رضا ديمى خوانده مىشود . علت نامگذارى اين بقعه به « ديمى » از توضيحاتى كه تذكرهء دزفولى مىدهد به دست مىآيد . مؤلّف تذكرة الاخبار مىنويسد : « بقعهء متبركهء ديگر امام رضا عليه السّلام ، پايين ولايت ، در صحراى ديم سبيلى واقع شده ، در سمت غرب دروازهاى مشهور به دروازهء بابايوسف ، دو سه ميدان خارج از ولايت » . بنابراين نوشته چون بقعه در صحراى ديم سبيلى واقع بوده ، نام ديم از صحراى ديم سبيلى بر آن باقى مانده است و امروز در زبان مردم بقعهء امام رضا ديمى ناميده مىشود . بناى بقعه شامل دو قسمت اصلى است ؛ يكى ايوان شمالى بقعه با دهانهاى به اندازهء 70 / 2 متر كه دو بازو آن را در برگرفته است ، بازوى شرقى كه بر آن پلكان بام ساخته شده و بازوى غربى كه قرينهء پلكان شرقى است و داراى طاقچهاى است كه به داخل گوشوارهء كوچكى گشوده مىشود . انتهاى ايوان ، مدخل بقعه است كه درى ساده و چوبين ، ايوان را به درون بقعه وصل مىكند . ضريحى آهنين و نوساز به ابعاد تقريبى 80 / 1 * 80 / 2 متر در داخل بقعه قرار دارد و قبر آجرى گچ پوشيدهاى را در بر مىگيرد . گنبد اين بنا يازده طبقه است كه به علامتى فلزى در روى سروك گنبد پايان مىگيرد . پايهء اول طبقات يازدهگانه مستدير است و سقف و پشت بام گلى است . « 84 »
--> ( 83 ) - احمد اقتدارى ، ديار شهرياران ، بخش اول ، 1 / 6 - 554 . ( 84 ) - احمد اقتدارى ، ديار شهرياران ، بخش اول ، 1 / 9 - 368 .